Pompei

Pompei, Vezüv yanardağının eteklerinde kurulu, Roma’nın zengin ve nüfuslu insanlarının yaşadığı, gücünü şarap ve yağ ticaretinden alan bir kent idi. Ticaret sayesinde zenginleşen Pompei lüks,ihtişam,debdebe, eğlence ve kumarın başkentiydi. Bu durum 29 Ağustos 79 yılına dek böyle sürdü.

Pompei

Vezüv’ün gazabı sonucu Pompei, birkaç saat içinde koca bir mezarlığa döndü. iki gün içinde de 6-7 metre kalınlığa ulaşan küllerin altında kalarak yüzlerce yıl boyunca adından hiç bahsedilmedi. Ta ki 1711 yılında bir İtalyan köylüsü tesadüfen şehrin bir duvarını bulana kadar.

Pompei bu kadar ilginç kılan patlamadan önce şehir nasılsa, üzerini kaplayan küller sayesinde korunarak günümüze kadar hiç bozulmadan ulaşması. İnsanlar ölüm anında ne yapıyorlarsa, üzerlerini kaplayan küllerin sertleşip donarak kalıp oluşturması sonucu günümüze dek aynen kaldılar. Bu durumu farkeden Giuseppe Fiovelli 1860’da taşlaşmış kalıplara küçük delikler açtırmış ve boşlukları sıvı alçı ile doldurarak donmasını beklemiş sonrasında taşlaşmış lavı kaldırarak alttaki vücudun öldüğü andaki yüz ifadesiyle ortaya çıkarılmasını sağlamıştır. Taşlaşan kalıbın içerisindeki vücutların bazıları tamamen çürümüş bazılarında ise kemik ya da dişlerden bir kısmı kalmıştır.

PompeiPompei

Bugün Pompei ziyaret ettiğimizde o günkü insanların günlük yaşamlarını bir film setini gezer gibi görebilmekteyiz. Taşlaşan insanlar arasında kaçmamaları için ayaklarından zincirlenen kölelere, evlerinden ayrılmak istemedikleri için kalanlara, terkedilen evleri yağmalayan hırsızlara, çocuklara, hayvanlara kısacası hayata dair herşeye rastlamak mümkün.

Pompei

Rivayetlere göre bu hazin sonu hazırlayan Pompei’lilerin yaşadıkları hayat.

O zamanlar şehirde yaşayanların %60’ını asiller, %40’ını ise köleler oluşmaktaydı. Asiller müthiş bir zenginlik içerisinde hayatın keyfini çıkarırken, her türlü hizmeti köleler yerine getiyordu. Zenginler her akşam bir villada düzenlenen yemekli eğlencelere katılırlar, yatarak yemeklerini yerler daha sonra kaz tüyü ile yediklerini kusarak tekrar yerler ve yemek zevkini sonsuz kılmaya çalışırlardı.

Zenginlerin yaşadığı Casa adı verilen vilların giriş kısmında genellikle küçük bir havuz ve evi kötü güçlerden koruması için küçük bir sunak bulunuyor. Havuzun sonrasında evin sahibinin çalışma odası bulunuyor.

PompeiPompei

 

Duvarlar birbirinden zarif süslemelerle kaplı ve ağırlı olarak kırmızı renk kullanılmış.

Pompei

Evin baş köşesinde genellikle evin sahibinin resmi bulunuyor elinde kağıt olması onun eğitimli, okumuş biri olduğunun göstergesi. Evlerde ayrıca ev halkının inandığı Tanrıların heykellerinin bulunduğu bir dua köşesi var.

PompeiPompei

Her türlü vahşet Pompei’lilerin başlıca eğlencesi. Şehrin arenasında düzenlenen kimi zaman köleyle kölenin, kimi zamanda köleyle aslanın ölümüne dövüşmelerini izlemek sıradan etkinliklerden.

Pompei

Gladyatörlerin dövüşe çıkmadan önce yürüdükleri yolun sonundaki bu tabelada “Neye inanıyorsan ona dua etmeye başla” yazıyor.

PompeiPompei

Zenginlik had safhada olduğundan insanlar her alanda farklı zevkler aramaya başlamışlar.

Şehirde tespit edilen 12 adet genelev’de hem kadınlar hem de erkekler hizmet veriyordu. Eşcinsellik Pompei’de normal karşılanan bir olgu. Aşağıda bir odasını gördüğünüz bu yerlerde birçok oda mevcut. Odaların girişinin hemen üzerinde, hangi odada nasıl bir hizmet verildiğini anlatan çizimler mevcut. Bir nevi menü. Seçimini yapan ilgili odaya giriyor.

Pompei

Pompei o zamanlar deniz kenarında önemli bir ticaret kenti ve gece gündüz ziyaretçilerle dolup taşıyordu. Dışarıdan gelenlerin bu ziyaretlerde zorluk yaşamamaları için şehrin bazı noktalarına konan kadeh sembolü restoranlara giden yolu, erkekliği temsil eden malum figürde genelevlere giden yolları gösteriyordu. Böylece yabancılar zorluk çekmeden şehirde her türlü ihtiyaçlarını rahatlıkla giderebiliyorlardı. Döviz bürolarında da paralarını Pompei parasına çevirebiliyorlardı. Kazılar sırasında aynı yerde farklı medeniyetlere ait pekçok paranın bulunması buranın bir döviz bürosu olabileceğini düşündürmüş.

Hamamlar sadece yıkanılıp temizlenilen yerler değil, aynı zamanda sosyalleşilen yerler. Hamamlara kurşun borularla su taşınmış fakat zamanla kurşunun pek çok sağlık sorununa neden olduğunu farketmişler.

PompeiPompei

Kadınlar ve erkekler tarafından farklı saatlerde ortak olarak kullanılan hamamlar birkaç bölümden oluşuyor. Önce ılıklık denilen bölümde masaj alınıyor ardından sıcaklık bölümüne geçip mermer havuzdaki sıcak suda biraz zaman geçiriliyor en son soğukluk bölümündeki kurnalardan üzerlerine soğuk su dökerek serinliyorlarmış.

Hamaların ısıtılmasından da tabi ki köleler sorumlu. Kıyafetlerin konulduğu bölümler aşağıdaki gibi. Pompeililerin bazıları felakete hamamda yakalanmış.

PompeiPompei

Pompei antik kenti 8 kapıdan oluşan bir şehir. Fakat Vezüv’ün birgün yeniden patlayacağı ve şehri yeniden lavlar altında bırakacağı düşünüldüğünden bugün sadece 5 kapı gün yüzüne çıkarılmış, diğer üç kapı gelecek nesiller için bilinçli olarak toprak altında bırakılmış.Sekiz kapılı yüksek bir duvarla çevrilen şehirde, insanlar ve hayvanlar için ayrı girişler yapılmış.

Evlerdeki kanalizasyon doğrudan sokaklara verildiği için kaldırımlar özellikle yüksek yapılmış ve karşıdan karşıya geçerken de herhangi bir pisliğe basmamak için caddelerin ortalarına konulan yüksek taşlar kullanılmış. Bu taşların genişlikleri at arabalarının tekerleleri düşünülerek ayarlanırmış. Bugün hala caddelerde at arabalarının tekerlek izlerini görmek mümkün.

Pompei

Şehrin aydınlatılan tek caddesi limana giden yol. Aydınlatmayı sağlamak üzere taşların arasına ay ışığında parlayarak yol gösteren fosforlu taşlar kullanılmış.

Pompei

Pompei’de pekçok çeşme var. Çeşmeler sayesinde oturulan ev ya da buluşma noktaları kolaylıkla tarif edilebiliyormuş.

Pompei

Fırınlarda köleler tarafından un haline getirilen buğdaylar burada ekmek haline getirilip pişirilerek satılıyordu.

PompeiPompei

Pompei’de duvarlar bir nevi sosyal medya olarak kullanılmış. Anlatmak istedikleri herşeyi duvarlara yazmışlar. Neler yok ki duvarlarda oy isteyen politikacının seçim sloganları, yemeklerini öven restoran sahibinin yazıları, ilan-ı aşk edenler ve daha fazlası.

Pompei

Forum’un biraz ilerisinde parmaklıklar ardında şehirden çıkarılan çeşitli toprak kaplar, anforalar ve birkaç taşlaşmış insan sergilenmekte.

Pompei

En ilgi çekici yerlerden biri de şüphesiz yün pazarı. Burayı ilginç kılan ise yünlerin işleniş biçimi. Yünler buraya geldiklerinde öncelikle kirlerinden arındırılıp temizleniyordu. O zamanlar kullanılan en etkili leke çıkarıcı ise yoğun olarak amanoyak içeren insan idrarı. Diz boyuna kadar idrarla dolu kazanlarda kölelerin ayaklarıyla çiğnediği yünler kirlerinden arındırılır,yıkanır, temizlenir satışa hazır hale getirilirdi. Çamaşırlardaki lekeleri çıkarmak için de yine aynı yöntem kullanılırdı. Bu kadar idrarı toplamak kolay olmadığından insanların idrar bağışında bulunmaları için binanın girişinde idrar toplama kapları oluşturmuşlar ve bağışta bulunanlara da para verilmiş. Hatta bir ara idrardan vergi bile alınmış.

Pompei etkisinden uzun süre çıkılamayacak bir şehir. Heryıl dünyanın heryerinden pekçok insanı kendine çekmesi bir tesadüf değil.

Follow: